Rüzgârlı Bölgelerde Kiremit Çatı: Kiremit Uçmasını Nasıl Önlersiniz?

Rüzgâr kiremidi nasıl kaldırır?

Rüzgâr çatının üzerinden geçerken kiremidin üstünde basınç düşer, altında ise basınç artar. Bu fark kiremidi aşağıdan yukarı doğru iter. Kiremit yalnızca kendi ağırlığıyla duruyorsa, sert bir rüzgârda yerinden oynar, kayar ya da tamamen uçar.

Bir kiremit yerinden çıktığında rüzgâr açılan boşluktan çatının altına girer ve yanındaki kiremitleri de kaldırmaya başlar. Bu yüzden fırtına hasarı çoğu zaman tek bir kiremitle değil, bir sıra ya da bir köşe boyunca görülür.

En çok risk altındaki noktalar

Rüzgârın etkisi çatı yüzeyinde eşit dağılmaz. Hasar çoğunlukla şu bölgelerde başlar:

• Saçak kenarı: rüzgârın çatıya ilk çarptığı ve kiremidin altına girdiği sıra
• Kenar (bordür) sıraları: çatının yan kenarları ve köşeleri
• Mahya hattı: çatının sırtı; harcı dökülen mahya kiremitleri kolay kalkar
• Baca, çatı penceresi ve dere çevreleri: kesilmiş, tam oturmayan kiremitler

Sabitleme: hangi detaylar fark yaratır?

Rüzgâra açık çatılarda kiremitlerin yalnızca çıtaya oturtulması yeterli değildir. Özellikle saçak, kenar ve mahya sıralarındaki kiremitlerin klips, vida veya çiviyle çıtaya bağlanması gerekir. Kiremit üreticileri de rüzgâr bölgesine göre hangi sıraların sabitleneceğini belirtir.

Mahya kiremitleri harçla veya kuru mahya sistemiyle yerine bağlanır. Zamanla çatlayıp dökülen harç, mahyanın ilk fırtınada kalkmasına yol açar; bu yüzden mahya hattının bakımı rüzgârlı bölgelerde ayrıca önemlidir. Kiremit çatı onarımları için kiremit çatı sayfamıza bakabilirsiniz.

Alt örtü: ikinci savunma hattı

Rüzgâr bir kiremidi kaydırsa bile çatının altında sağlam bir su yalıtım örtüsü varsa yağmur suyu doğrudan çatı arasına ulaşmaz. Ahşap veya OSB kaplama üzerine serilen bu örtü, rüzgârlı bölgelerde çatının en önemli katmanlarından biridir.

Eski çatıların bir kısmında kiremit doğrudan çıta ve mertek üzerinde durur, altında hiçbir örtü bulunmaz. Bu çatılarda kayan tek bir kiremit bile içeride akıntıya dönüşür.

Yağmuru yatay süren rüzgâr

Fırtınalarda yağmur yukarıdan değil, rüzgârla birlikte neredeyse yatay gelir. Normalde su almayan bindirmeler, baca dipleri ve dere kenarları bu durumda içeriye su alabilir. Bu yüzden rüzgârlı bölgelerde baca ve duvar birleşimlerinin metal bordürle kapatılması ve derelerin yeterince geniş yapılması gerekir.

Fırtınadan sonra çatıda nelere bakılacağını Fırtınadan sonra çatı kontrolü yazımızda adım adım anlattık.

Mevcut çatıda ne yapılabilir?

Çatının genel durumu iyiyse kiremitleri sökmeden saçak, kenar ve mahya sıraları sabitlenebilir, dökülen mahya harcı yenilenebilir, kırık kiremitler değiştirilebilir. Bu, çoğu çatıda kısa sürede tamamlanan ve fırtına hasarını belirgin şekilde azaltan bir iştir.

Altında su yalıtım örtüsü olmayan, kiremitleri ve ahşabı genel olarak yıpranmış çatılarda ise kiremitler sökülerek örtü serilmesi ve kiremitlerin yeniden sabitlenerek dizilmesi gerekir. Bu işlem çatı aktarma olarak yapılır; sağlam kiremitler yeniden kullanılabilir.

İzmir'de rüzgâra en açık bölgeler

Çeşme ve özellikle Alaçatı çevresi sürekli ve sert rüzgârıyla bilinir. Yarımadanın ucundaki Karaburun, İzmir'in en çok rüzgâr alan bölgelerinden biridir. Urla ve Seferihisar'ın kıyı ve yamaç yapıları da rüzgâra doğrudan açıktır.

Kuzey kesimde Aliağa ve Dikili'de kuzeyden esen rüzgâr kiremit sıralarını zorlar. Körfez kıyısındaki Karşıyaka'da ise kış fırtınaları ve tuzlu hava, kenar ve mahya hattındaki gevşek kaplamaları ve metal detayları yıpratır.

Sık sorulan sorular